Skarga kasacyjna

Poznań, dnia 20.07.2023 r.

Sąd Najwyższy

Izba Cywilna, Wydział I

ul. Marszałkowska 82

00-517 Warszawa

za pośrednictwem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu

Wydział I Cywilny

ul. Poznańska 1

60-807 Poznań

Powód: Jan Kowalski

98010212345

ul. Kwiatowa 7

61-872 Poznań

reprezentowany przez adwokata Annę Nowak

Kancelaria Adwokacka Anna Nowak

ul. Grunwaldzka 15

60-782 Poznań

60-784 Poznań

600 500 400

Pozwany: Adam Wiśniewski

ul. Słoneczna 3

62-035 Kórnik

I CSK 123/23

Wartość przedmiotu zaskarżenia: 15000 zł

(słownie: piętnaście tysięcy złotych)

SKARGA KASACYJNA OPARTA NA NARUSZENIU

PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA

Działając w imieniu skarżącego, powołując się na udzielone w sprawie pełnomocnictwo, które przedkładam w załączeniu, na zasadzie art. 398¹ § 1 k.p.c. zaskarżam prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, Wydział I Cywilny, z 15.06.2023 r., w całości i wnoszę o:

1) uchylenie zaskarżonego orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu w całości, jak również poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu (w przypadku stwierdzenia podstaw) i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi w innym składzie;

2) przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując, na podstawie art. 398⁹ § 1 k.p.c., że w sprawie zachodzi konieczność rozważenia istotnego zagadnienia prawnego, tj. że istnieje konieczność rozpatrzenia naruszenia przepisów prawa procesowego, zwłaszcza art. 378 § 1 oraz art. 385 w zw. z art. 391 oraz art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c., polegającego na przyjęciu przez sąd drugiej instancji za własne ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji bez jakichkolwiek merytorycznych rozważań w tej kwestii, w sytuacji gdy zarzuty apelacji obejmowały przede wszystkim sprzeczność ustaleń sądu pierwszej instancji ze zgromadzonym materiałem dowodowym;

3) zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;

4) rozpoznanie sprawy również pod nieobecność pełnomocnika skarżącego.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucam, na podstawie art. 398³ § 1 k.p.c., rażące naruszenie prawa procesowego – które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy – tzn. art. 385 oraz art. 378 § 1 w zw. z art. 391 § 1 oraz art. 382 k.p.c., polegające na przyjęciu przez sąd drugiej instancji za własne ustaleń faktycznych Sądu Okręgowego w Poznaniu bez jakichkolwiek merytorycznych rozważań w tej kwestii, w sytuacji gdy zarzuty apelacji obejmowały przede wszystkim sprzeczność ustaleń sądu pierwszej instancji ze zgromadzonym materiałem dowodowym, co skutkowało tym, że zarzuty apelacyjne nie zostały rozpoznane.

Uzasadnienie

Kluczowym zagadnieniem w niniejszej sprawie jest dopuszczalność przyjmowania przez sąd drugiej instancji za własne ustaleń sądu pierwszej instancji, w sytuacji gdy podstawowym zarzutem apelacji jest kwestionowanie właśnie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę wyroku. Powszechny jest pogląd wyrażany w orzecznictwie, że sąd drugiej instancji zobowiązany jest rozważyć wszelkie podniesione w apelacji zarzuty i dokonywać własnych ustaleń. Tak np.: postanowienie SN z 12.05.2017 r., I CZ 12/17, LEX nr 2305643; wyrok SN z 23.03.2017 r., I CSK 247/16, LEX nr 2280671; wyrok SN z 17.02.2017 r., II CSK 355/16, LEX nr 2264948; wyrok SN z 09.02.2017 r., I CSK 197/16, LEX nr 2257720; wyrok SN z 26.01.2017 r., II CSK 277/16, OSNC 2017/C/75/2; uchwała SN (7) z 12.01.2017 r., III CZP 110/16, OSNC 2018/A/1/1.

Jednocześnie akceptowalne jest ograniczenie się przez sąd drugiej instancji do przyjęcia za własne ustaleń sądu pierwszej instancji (tak: wyrok SN z 05.01.2017 r., II CSK 280/16, LEX nr 2231687; wyrok SN z 15.12.2016 r., I CSK 174/16, LEX nr 2226983).

W zasadzie nie powinno to zwalniać od dokonania własnej oceny dowodów (wyrok SN z 08.12.2016 r., V CSK 174/16, LEX nr 2182041), gdyż praktyka taka zaprzecza istocie kontroli odwoławczej wyroku sądu pierwszej instancji, sąd odwoławczy de facto nie musi bowiem uzasadniać swojego stanowiska co do poczynionych ustaleń faktycznych, które przyjął za własne, pomimo iż one przede wszystkim były przedmiotem krytyki apelacyjnej. W takich sytuacjach, gdy zarzuty dotyczą bezpośrednio ustaleń faktycznych, sąd drugiej instancji zobligowany jest do przeprowadzenia gruntownej oceny materiału dowodowego. Natomiast możliwość przyjmowania za własne (kwestionowanych właśnie) ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji powinna być obwarowana obowiązkiem szczegółowego uzasadnienia takiego stanowiska.

Skarżący w tym miejscu podaje, że w apelacji zawarł obszerny wywód, w którym szczegółowo kwestionował ustalenia poczynione przez sąd pierwszej instancji w sprawie. Jego analiza prowadzi do zgoła odmiennych wniosków i ustaleń, niż uczynił to sąd pierwszej instancji.

Jedynie dla przykładu można wskazać, że z umowy zawartej między powodem a pozwanym nie wynika udzielenie przez powoda pozwanemu karencji w spłacie zobowiązania. Brak na to jakiegokolwiek dowodu. Ponadto pismo powoda z 10.01.2023 r. jednoznacznie wskazuje na to, że powód oczekuje i żąda natychmiastowego spełnienia wymagalnego świadczenia. Powód ponadto nie wyraził zgody na spłatę zobowiązania przez pozwanego w inny sposób jak w pieniądzu. Powód kwestionuje również ustalenie sądu pierwszej instancji, jakoby z umowy między nim a pozwanym wynikało istnienie zobowiązania przemiennego, i to z prawem wyboru sposobu zaspokojenia wierzyciela (powoda) przez dłużnika. Ustalenia w tym zakresie sądu pierwszej instancji są całkowicie nielogiczne i niespójne oraz sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego czy zdrowym rozsądkiem.

Z uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji w żaden sposób nie można wyczytać ani wydedukować, na podstawie jakich reguł wnioskowania i jakich dowodów sąd meriti doszedł do takich, a nie innych wniosków. Uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu nie spełnia podstawowych swoich zadań, jakimi niewątpliwie jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, jakim dowodom sąd pierwszej instancji dał wiarę, a jakim wiary odmówił, i to na podstawie jakich okoliczności.

Jak wyżej wskazano, apelacja powoda zawiera obszerną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wraz z wnioskami wywodzącymi się z zasad doświadczenia życiowego, logicznego myślenia i zdrowego rozsądku. Tymczasem sąd drugiej instancji całkowicie pomija zarzuty apelacji związane z ustaleniami stanu faktycznego dokonanymi przez sąd pierwszej instancji, przyjmując jednocześnie wspomniane ustalenia jako swoje (tym samym stwierdzając de facto ich prawidłowość). O rażącym naruszeniu wymogów przeprowadzenia wnikliwej oceny materiału dowodowego, jakiego dopuścił się Sąd Apelacyjny, wydając skarżony wyrok, świadczy przede wszystkim fakt, iż pomimo zarzutów apelacji, które w głównej mierze opierały się na wykazaniu sprzeczności ustaleń faktycznych, sąd praktycznie nie przeprowadził badania materiału dowodowego, ograniczając się jedynie do przyjęcia ustaleń Sądu Okręgowego.

Sąd drugiej instancji w żadnej mierze nie odniósł się nawet do oczywistej sprzeczności ustaleń faktycznych wynikającej bezpośrednio z samej analizy dat, akcentowanej w apelacji. Tym samym sąd drugiej instancji nie rozpatrzył istoty sprawy.

Brak jakiegokolwiek ustosunkowania się do kluczowych zarzutów apelacji ewidentnie świadczy o naruszeniu wymogów przeprowadzenia wnikliwej oceny materiału dowodowego. W przedmiotowej sprawie sytuacja ta doprowadziła do tego, że zarzuty apelacji praktycznie nie zostały rozpoznane, a tym samym nie może być mowy o prawidłowości kontroli apelacyjnej sądu drugiej instancji.

Argumentując zasadność przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazuję, że istnieje konieczność rozpatrzenia naruszenia przepisów prawa procesowego, zwłaszcza art. 378 § 1 oraz art. 385 w zw. z art. 391 oraz art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c., polegającego na przyjęciu przez sąd drugiej instancji za własne ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji bez jakichkolwiek merytorycznych rozważań w tej kwestii, w sytuacji gdy zarzuty apelacji obejmowały przede wszystkim sprzeczność ustaleń sądu pierwszej instancji ze zgromadzonym materiałem dowodowym, co skutkowało tym, że zarzuty apelacyjne w ten sposób nie zostały rozpoznane.

Skarżący wskazuje, że prawidłowa analiza materiału zgromadzonego w sprawie powinna doprowadzić sąd drugiej instancji do dokonania własnych ustaleń stanu faktycznego zamiast przyjęcia za własne ustaleń, które poczynił sąd pierwszej instancji.

W tym stanie rzeczy niniejsza skarga kasacyjna jest zasadna.

............................................................

Anna Nowak

adwokat

Załączniki:

1) pełnomocnictwo wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej;

2) dowód uiszczenia opłaty sądowej w wysokości 2000 zł;

3) trzy odpisy skargi kasacyjnej.